جنگها و تاریخ

جنگها و تاریخ، فضایی برای بررسی رویدادهای تاریخی و جنگها است.

جنگها و تاریخ

جنگها و تاریخ، فضایی برای بررسی رویدادهای تاریخی و جنگها است.

عناوین یادداشت‌ها

  • مدیریت سیاسی جامعه از دیدگاه لائوتزو در «تائو ته چینگ» چهارشنبه 29 بهمن 1404 08:15
    قبلا درباره نظریات نظامی لائوتزو ، فیلسوف چین باستان، نوشتیم . در پادکستهای کوتاهی ( قسمت اول قسمت دوم ) هم اصول اولیه حکمت تائو را شرح دادیم. حال نوبت رسیده به توضیح فلسفۀ سیاسی لائوتزه. وظایف حاکم و سیاستمدار چیست و در برابر مردم باید چه کند. لائوتزو مدیریت سیاسی را بر پایه هماهنگی با «تائو» یعنی جریان طبیعی جهان...
  • چرا سان تزو نگه‌داشتن فاو را یک اشتباه استراتژیک می دانست؟ قسمت دوم سه‌شنبه 28 بهمن 1404 07:59
    با تکیه بر آموزه‌های سان‌تزو، سخت نیست بفهمیم که ماندن ایران در فاو نه‌تنها از نظر جغرافیایی اشتباه بود، بلکه از نظر انسانی و لجستیکی نیز فاجعه‌بار بود . اشتباه سوم: نیروی انسانی ضعیف سپاه با ترکیبی از داوطلبان بسیجی و سربازان وظیفه، خطوط دفاعی فاو را حفظ می‌کرد؛ اما این نیروها از نظر آموزش، انگیزه و هماهنگی دچار ضعف...
  • چرا سان تزو نگه‌داشتن فاو را یک اشتباه استراتژیک می دانست؟ قسمت اول دوشنبه 27 بهمن 1404 08:05
    با تکیه بر آموزه‌های سان‌تزو، سخت نیست بفهمیم که ماندن ایران در فاو نه‌تنها از نظر استراتژیکی اشتباه بود، بلکه از نظر انسانی و لجستیکی نیز فاجعه‌بار بود . ایران در زمستان ۱۳۶۴ فاو را تصرف کرد تا از جنوب به بصره نزدیک شود، اما پس از ناکامی در عملیات‌های کربلای ۴ و ۵ ، عملاً در فاو متوقف شد. این توقف، به‌جای استفاده از...
  • خورجت؛ جت آموزشی فوق‌مدرن ترکیه جمعه 24 بهمن 1404 16:11
    در دل آسمان، خورجت به‌عنوان نخستین جنگنده آموزشی مافوق صوت ترکیه، با هدف آموزش خلبانان نسل آینده هواپیماهای نیروی هوایی ترکیه و ایفای نقش جنگنده سبک‌تهاجمی، به‌وجود آمد. پروژه‌ای که از سال ۲۰۱۷ کلید خورد و نخستین پرواز آزمایشی‌اش را در ۲۵ آوریل ۲۰۲۳ پشت سر گذاشت . مشتریان - ترکیه: سفارش اولیه شامل ۴ فروند بلوک صفر و...
  • حجاب شرعی، نه از جنس عبادت: روایت یک تمایز اجتماعی پنج‌شنبه 23 بهمن 1404 09:25
    یک تحلیل تاریخی و فقهی با تکیه بر روایت نزول آیه‌ی ۵۹ سوره احزاب و دیدگاه‌های احمد قابل مقدمه: وقتی «زن بودن» کافی نبود یکی از باورهای رایج در جامعه‌ی مسلمانان، آن است که «حجاب» بخشی از عبادات فردی زن مسلمان است و همچون نماز و روزه، واجب شرعی دائمی و عبادی به‌شمار می‌رود. اما یک نگاه دقیق‌تر به روایات تاریخی مربوط به...
  • راهپیمایی چرا؟ چهارشنبه 22 بهمن 1404 09:37
    انقلاب که پیروز شد ،یعنی از روز 23 بهمن 57، منطقا و عقلا ملت باید بر میگشتند سر خانه و زندگی خود. اما چون فرمان امور به صورت مستقیم وغیر مستقیم دست چپ جماعت افتاده بود؛ محور سیاست داخلی بر این قرار گرفت که هر روز به هر بهانه ای مردم را به خیابان بکشانند. تفاوتی نداشت که مناسبت چه باشد، اعتراض به حجاب اجباری، مبارزه با...
  • اتومات مایارده؛ شاعر فراموش‌شده‌ی چرخ‌دنده‌ها چهارشنبه 22 بهمن 1404 09:23
    در آغاز سده‌ی نوزدهم، در روزگاری که هنوز واژه‌ی «روبات» زاده نشده بود، هنرمند و ساعت‌ساز فرانسوی انری مایارده دست به کاری زد که مرز میان انسان و ماشین را لرزاند . او آدمکی ساخت که می‌توانست با قلم واقعی بنویسد و نقاشی کند . دست‌هایش نرم و هماهنگ حرکت می‌کردند، چشم‌هایش می‌چرخیدند، و سرش هنگام نوشتن اندکی خم می‌شد؛...
  • ادغام ارتش و سپاه سه‌شنبه 21 بهمن 1404 18:56
    مرحوم رفسنجانی با تمام قالتاقی ذاتی و ژنتیکی که داشت چون ذاتا یه آدم پراگماتیست بود چیزهایی رو می دید که توی ج.ا. هیچ کسی نمی دید . اولین کسی بود که فهمید در این سیستم فشل دو ارتش دو نظامی به درد نمی خوره . محض احتیاط از نیروهای انتظامی شروع کرد و ژاندارمری و شهربانی و کمیته رو ادغام کرد . نوبت به ارتش و سپاه که رسید...
  • آمار کشته شدگان قیام دی 1404 یکشنبه 19 بهمن 1404 09:29
    به عنوان یه تاریخ نویسم اعتقاد دارم که به اعداد و ارقام نباید چندان اعتماد کرد وقتی که کتاب تاریخ دست گرفتید. همین قضیه وقتی که لب تاپ روی زانو دارید یا گوشی هم صدق می کنه. به عدد و رقم خیلی اعتماد نکن، خلاص! آمار رو برای خر کردن من و تو درست کردند نه برای کشف حقیقت. دو سه روزی که از فراخوان پهلوی گذشت و مردم زیادی به...
  • چرا سپاه دوست داره مذاکرات ایران و آمریکا در عمان رو به شکست بکشاند یکشنبه 19 بهمن 1404 09:25
    قول داده بودم که توضیح بدم چرا سپاه دوست داره مذاکرات ایران و آمریکا در عمان رو به شکست بکشونه قضیه اینه که شرط و شروط آمریکا عملا سپاه رو نه تنها از صحنه سیاسی خاورمیانه، بلکه از صفحه شطرنج قدرت ایران حذف خواهد کرد، البته به مرور و نه دفعتاً. شرطهای سه گانه آمریکا (جمع کردن غنی سازی، جمع کردن موشک های بالستیک و جمع...
  • جنگنده «جی‌۱۶» شنبه 18 بهمن 1404 14:40
    با فرستادن گراولرهای آمریکا به منطقه بحث درباره گراولر در فضای مجازی داغ شده. جالب است که بدانیم در حال حاضر فقط چین است که جنگنده ای تقریبا مشابه با گراولر ساخته است. جنگنده J16D در حقیقت نسخه ی بهینه سازی شده ای از خانواده سوخو27/سوخو30 است که وظیفه ی اختلاصی آن جنگ الکترونیک می باشد. جنگنده «جی‌۱۶» یکی از مهم‌ترین...
  • تنش زدایی یا تنش زایی؛ مسئله این است جمعه 17 بهمن 1404 13:28
    پریروز سپاه در دهانه خلیج فارس به یه کشتی آمریکایی حمله کرد تا اون رو توقیف کنه و دیروز هم بالاخره موفق شد دو فروند نفتکش رو (که هنوز صاحابش معلوم نیس کیه) رو متوقف کنه. جالبه که هر زمان که حاکمیت (به درست یا غلط) گمان کرده که با تنش زدایی در سیاست خارجی خودش می خواد از یه تله ای فرار بکنه سپاه دست به این جور اقدامات...
  • مذاکرات ایران و آمریکا به کجا خواهند انجامید؛ قسمت دوم پنج‌شنبه 16 بهمن 1404 08:17
    اصولا مذاکره یه جورایی معامله است. تو چونه می زنی اون چونه میزنه. تو می خوای کم بدی و زیاد بگیری و اونم مثه تو. اصطلاحات ایرونی جماعت این رو میگن «چونه زدن». اما قبل اینکه بریم سراغ چونه زدند، بحث اصلا از این شروع میشه ایران چی می خواد که بخواد براش مذاکره بکنه و چونه بزنه؟ خواسته ی ایران از بهمن 57 تا حالا خیلی معلوم...
  • مذاکرات ایران و آمریکا به کجا خواهند انجامید؛ قسمت اول پنج‌شنبه 16 بهمن 1404 08:14
    گفتیم که ایران چرا دشمن اسرائیل شد و برای مقابله با اسرائیل چه نقشه ای کشید. همچنین گفتیم که اسرائیل ایران رو در یک تله شناختی انداخت تا ایران تخم مرغ هاش رو بذاره در سبد موشک بالستیک و مستندات لازم رو هم ارائه کردیم. جنگ 12 روزه که تموم شد انتظار این بود که ایران وضعیت به وجود اومده رو درک بکنه و دست از قمارهایی که...
  • این که سپاه تصمیم گرفته یه نفتکش با پرچم آمریکا رو در خلیج فارس های جک بکنه پیامه یا آزمونِ واکنش؟ چهارشنبه 15 بهمن 1404 10:03
    هم میتونه پیام باشه و هم این که واکنش ترامپ رو نسبت به اقدامات شون بسنجند. ولی من فکر می کنم در اوضاع حاضر بیشتر خواستند واکنشهای طرف مقابل رو اندازه گیری کنند تا اقدامات بعدی شون رو برنامه ریزی بکنند. هدف اینه که چند تا اقدام به ظاهر تنش آمیز انجام بدهند بدون اینکه وارد یه رویارویی مستقیم بشوند و هزینه هاش رو به جون...
  • اگر توخاچوفسکی زنده بود، نمونه ای از تاریخ بدیل؛ قسمت دوم سه‌شنبه 14 بهمن 1404 10:39
    گزارش عملیاتی – ستاد جبهه غربی ارتش سرخ تاریخ: ۲۰ ژانویه ۱۹۴۲ تنظیم‌کننده: ژنرال نیکلای واتوتین موضوع: وضعیت جبهه غربی پس از توقف دشمن و آغاز ضدحمله زمستانی وضعیت دشمن : گروه ارتش مرکز آلمان پس از پیشروی سریع تا حوالی کالوگا و دروازه‌های مسکو، از اوایل دسامبر در اثر سرمای شدید و مقاومت نیروهای ما متوقف شد . دشمن دچار...
  • اگر توخاچوفسکی زنده بود، نمونه ای از تاریخ بدیل؛ قسمت اول دوشنبه 13 بهمن 1404 09:22
    توخاچوسفکی از افسران رده بالای ارتش سرخ بود؛ یک تئوریسین خوش فکر که هم زمان با رقبای غربی خود، مانند مارشال دوگل فرانسوی و گودریان آلمانی، به قدرت نیروی زرهی و تأثیر آن در رخنه های عمیق پی برد. او حتی برای ارتش سرخ لشکرهای زرهی ترتیب داد. اما قبل از جنگ جهانی دوم به تیر غیب استالین دچار شد. توخاچوفسکی اعدام شد و...
  • آیا بستن تنگۀ هرمز اساساً برای جمهوری اسلامی ممکن است؟ دوشنبه 13 بهمن 1404 09:18
    پاسخ همیشگی نظام به هر گونه تهدید همیشه و همواره یک مولفۀ ثابت دارد و آن هم بستن تنگه هرمز است. امروز که دیگر که تمامی تحریمهای سازمان ملل برگشته اند، و تهدید حمله نظامی آمریکا بیش از بیش شده است، ممکن است که دوباره بحث بر سر بستن این تنگه باب بشود. فارغ از این که سیاستمداران ایران چقدر در این مسئله جدی برخورد بکنند...
  • آیا می‌توان رضا پهلوی را اوپورتونیست سیاسی دانست؟ شنبه 11 بهمن 1404 22:27
    در ادبیات سیاسی، «اوپورتونیسم» به معنای تغییر موضع و لحن بر اساس فرصت‌های لحظه‌ای و موج‌های اجتماعی، بدون پایبندی روشن به یک پروژه یا برنامه پایدار است. در سال‌های اخیر، به‌ویژه در دهه گذشته، این پرسش درباره رضا پهلوی بارها مطرح شده است؛ هم از سوی منتقدان و هم از سوی کسانی که از او دفاع می‌کنند . تحلیل ما تلاش می‌کند...
  • آژانس کاهش تهدیدات دفاعی آمریکا (DTRA) شنبه 11 بهمن 1404 14:17
    آژانس کاهش تهدیدات دفاعی، یکی از نهادهای محرمانه و تخصصی وابسته به پنتاگون است که مأموریت اصلی‌اش مقابله با سلاح‌های کشتار جمعی (هسته‌ای، شیمیایی، بیولوژیکی و رادیولوژیکی) و تهدیدات نوظهور جهانی است . این آژانس در طراحی و توسعه سلاح‌های فوق‌پیشرفته، شبیه‌سازی حملات، تحلیل تأسیسات زیرزمینی و پشتیبانی از عملیات‌های...
  • خانواده کوهن؛ جاسوسان ژاپن در پرل‌هاربر جمعه 10 بهمن 1404 09:13
    جاسوس و جاسوس بازی در جنگها نقش اساسی دارند و چه داستانی برای شروع بهتر است از داستن کوهنها؟ صبح یکشنبه، هفتم دسامبر ۱۹۴۱ بود. بندر پرل‌هاربر هنوز در خواب بود، اما در دوردست، شش ناو هواپیمابر ژاپنی با همراهی ناوهای رزم و پشتیبان، آرام و بی‌صدا نزدیک می‌شدند . هشت نبردناو عظیم آمریکایی که در لنگرگاه بودند، بی‌آنکه...
  • چتر هسته‌ای ناتو؛ بازدارندگی در سایه بمب اتم جمعه 10 بهمن 1404 09:09
    فشار نظامی روسیه که بیشتر می شود بحث درباره چتر هسته ای ناتو هم داغ می شود. اما چتر هسته ای چیست؟ چتر هسته‌ای مفهومی است که پس از جنگ جهانی دوم و در دل جنگ سرد شکل گرفت. بر اساس آن، یک قدرت هسته‌ای (به‌ویژه آمریکا) متعهد می‌شود از متحدان غیرهسته‌ای خود در برابر تهدید یا حمله هسته‌ای حفاظت کند . در چارچوب ناتو، ایالات...
  • چگونه بحران بی‌آبی سوریه به آتش جنگ داخلی دامن زد؟ پنج‌شنبه 9 بهمن 1404 10:57
    در نگاه اول، جنگ داخلی سوریه ممکن است صرفاً نتیجه‌ی اختلافات سیاسی یا تأثیرات بهار عربی به نظر برسد. اما اگر دقیق‌تر نگاه کنیم، بحران زیست‌محیطی و به‌ویژه بی‌آبی، یکی از عوامل کلیدی و تسریع‌کننده‌ی این فروپاشی اجتماعی بود . بخش اول: خشکسالی بی‌سابقه بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۱ ، سوریه با یکی از شدیدترین خشکسالی‌های...
  • آموزشگاه کاما: مدرسه‌ای که فرماندهان تانک آلمان نازی را در شوروی استالین آموزش می داد! پنج‌شنبه 9 بهمن 1404 10:49
    می‌دانستید هسته اصلی نیروی زرهی آلمان (پانزروافه) که در آغاز جنگ جهانی دوم کشورهای قدرتمند اروپا را درهم شکست، در خاک اتحاد جماهیر شوروی و توسط یک مدرسه محرمانه شکل گرفت؟ اینجا آموزشگاه تانک کاما است؛ مکانی مخفی در نزدیکی شهر کازان شوروی سابق که قرار بود هسته اولیه زرهی آلمان در آنجا تشکیل بشود: · هدف پنهان: بعد از...
  • بازهم جاسوسان خط آتش چهارشنبه 8 بهمن 1404 13:13
    کتاب جاسوسان خط آتش را قبلا معرفی کرده ام. قسمتی از کتاب جاسوسان خط آتش (عملیات سری واحد اطلاعات نظامی اسرائیل) نوشته ساموئل کاتز ترجمه محسن اشرفی را با هم بخوانیم: انگلستان در سال 1936 برای مبارزه با موج فزانیده جنگهای چریکی اعراب سروان جوان و از نظر مذهبی متعصبی را به فلسطین گسیل کرد. وی ارد چارلز وینگیت نام داشت و...
  • معرفی کتاب فی سبیل الله چهارشنبه 8 بهمن 1404 13:12
    تمام تاریخ صدراسلامی که ما تا به امروز خوانده ایم و در مدرسه یادمان داده اند بر اساس تاریخ هایی است که مورخین عرب در اوایل دوره عباسی نوشته اند. نزدیک ترین نوشته درباره زندگی حضرت محمد (ص) در حدود 150 سال پس از وفات ایشان نوشته شد که تازه آن هم در دست ما نیست. حال تصور کنید که این روایتها به دست ما نمی رسید. برای...
  • معارف تاریخی از گروه معارف اسلامی چهارشنبه 8 بهمن 1404 13:08
    اصولا تاریخ و تاریخ نویسی برای کتابهای درسی دانشگاهی بیشتر از اینکه دست گروه تاریخ باشه دست گروه معارف هست. چون این عزیزان توهم دارند که خودشون تاریخ رو بهتر از هر کس دیگری می دونند. کرونا که شده بود یه سری جزوه مجازی منتشر کرده بودند و دانشجو جماعت هم باید اینها رو می خوند و امتحان میدادش. یه نمونه ش پایین هست که...
  • معرفی فیلم یکشنبه خونین چهارشنبه 8 بهمن 1404 13:00
    در روز 30 ژانویه 1972 یکی از نمایندگان مجلس عوام (منتخب مردم ایرلند) به همراه انجمن حقوق مدنی ایرلند شمالی یک تظاهرات مسالمت آمیز بر علیه تهای انگلیس را ترتیب داد. راهپیمایی در شهری به نام درّی در ایرلند شمالی صورت گرفت. انگلیس برای مقابله با شورش احتمالی تظاهرکنندگان، سربازان هنگ اول چترباز را به منطقه اعزام کرد. در...
  • ده سال در آشوب و یغما چهارشنبه 8 بهمن 1404 08:19
    یکی از مطالب قدیمی محمد قائد رو براتون گذاشتم که سر فرصت بخونیدش. قائد سعی کرده وقایع سالها 1290 تا 1300 (یعنی تقریبا بعد از پاگرفتن مشروطه تا زمان کودتای سید ضیاء) رو از دریچه چشم خودش تحلیل بکنه. خوندنش کم بد نیست مخصوصا اون قسمت مربوط به واسموس (جاسوس آلمانها در تنگستان )
  • نبرد لپانتو؛ نقطه‌عطفی در تاریخ اروپا چهارشنبه 8 بهمن 1404 08:15
    در ۷ اکتبر ۱۵۷۱، در خلیج پاترای یونان، یکی از بزرگ‌ترین نبردهای دریایی تاریخ رخ داد: نبرد لپانتو. این نبرد میان «اتحاد مقدس» (شامل اسپانیا، ونیز، ایالات پاپی و دیگر قدرت‌های اروپایی) و امپراتوری عثمانی شکل گرفت و با شکست سنگین نیروی دریایی عثمانی پایان یافت . اهمیت تاریخی : - نخستین شکست بزرگ نیروی دریایی عثمانی در...