سیارت متخل؛ واحد سایه‌ها

 نویسنده: رضا کیانی

قبلا درباره واحدهای ضدتروریست یمام صحبت کردیم. یمام در اصل یکی از واحدهای پلیس اسرائیل است. حال نوبت رسیده به معرفی واحد ضد تروریست ارتش اسرائیل به نام سیارت متخل که تحت نظر ستاد کل ارتش عمل می کند. این واحد نخبه‌ترین واحد اطلاعاتی و ضدتروریستی ارتش اسرائیل است و در سال ۱۹۵۷ میلادی به ابتکار ژنرال آبراهام آرنان تأسیس شده است.

 مأموریت اصلی سیارت متخل جمع‌آوری اطلاعات استراتژیک در عمق خاک دشمن، انجام عملیات‌های نجات گروگان‌ها و عملیات ویژه برون‌مرزی است و بر اساس الگوی سرویس ویژه هوابرد بریتانیا سازمان یافته است.

 ساختار و توانایی‌ها

• اعضای سیارت متخل از میان بهترین نیروهای واحدهای رزمی و اطلاعاتی انتخاب می‌شوند.
• آموزش‌ها شامل شناسایی مخفی، نفوذ هوایی و زمینی، نبرد نزدیک، عملیات در محیط شهری و بیابانی است.
• این واحد ارتباط نزدیکی با موساد و شین‌بت دارد و بسیاری از مأموریت‌هایش محرمانه باقی می‌مانند.

 مهم‌ترین عملیات‌ها

1. عملیات ایزوتوپ  (1972): رهایی گروگان در پرواز 571 خطوط سایبنا.
2. عملیات عنتبه(1976)  : پس از ربوده شدن هواپیمای ایرفرانس و انتقال آن به اوگاندا، تیمی ازسیارت متخل با پرواز شبانه ۴۰۰۰ کیلومتر از اسرائیل، به فرودگاه عنتبه یورش برد. درنتیجه این عملیات ۱۰۲ گروگان آزاد، تمام تروریست‌ها کشته و تنها یک فرمانده اسرائیلی (یوناتان نتانیاهو) جان باخت. این عملیات در تاریخ نظامی جهان به‌عنوان یکی از دقیق‌ترین مأموریت‌های ضدتروریستی ثبت شده است.
3. ماجرای کاف 300 (9184): رهایی گروگان از اتوبوس که توسط 4 تروریست فلسطینی ربوده شده بود.

 تأثیر و جایگاه تاریخی

سیارت متخل پایه‌گذار دکترین «عملیات ویژه هدفمند» در خاورمیانه است. الگوی سازمانی آن الهام‌بخش واحدهایی چون یمام و کماندوی های دریایی شد. بسیاری از فرماندهان سیاسی و نظامی اسرائیل — از جمله یوناتان و بنیامین نتانیاهو — سابقه‌ی خدمت در این واحد را دارند.

شعار نانوشته‌ی این نیرو چنین است:

خاموش، دقیق، مرگبار

دلتا فورس – سایه‌های خاموش ارتش آمریکا

 نویسنده: رضا کیانی

واحد دلتا فورس یا  نیروی دلتا یکی از سری‌ترین و حرفه‌ای‌ترین نیروهای ویژه‌ی جهان است.این یگان در سال ۱۹۷۷ به دستور پنتاگون و تحت رهبری افسر افسانه‌ای چارلز بکویث تأسیس شد. بک‌ویث  به عنوان یک چترباز کلاه سبز طی یک برنامه ی تبادل افسران بین نیروهای ویژه ی آمریکا و بریتانیا به بریتانیا اعزام شد و مدتی نسبتا طولانی را  با نیروهای ویژه هوابرد گذرانده بود. روشهای استخدام، آموزش، تاکتیکها و روشهای درگیری نیروی ویژه هوابرد برای بکویث بسیار الهام بخش بود.

پس از پایان دوره آموزشی، بکویث برای انجام عملیات ضدتروریستی به همراه نیروی ویژه هوابرد به مالایا اعزام شد و در عمل مشاهده کرد که یک نیروی ویژه برای عملیات در پشت خطوط دشمن باید چه بکند. پس از بازگشت بکویث به آمریکا، او را به ویتنام اعزام کردند و او سعی کرد تا در آنجا بر اساس الگوی بریتانیایی ها؛ واحدهای کلاه سبز زیر دستش را  هدایت کند. با پایان جنگ ویتنام، بکویث اولویت خود را تشکیل یک نیروی ویژه مشابه با سرویس ویژه هوابرد در نیروی زمینی آمریکا قرار داد؛ و در انتها موفق شد تا دلتافورس را بر اساس همان تجربه بسازد.

 مأموریت‌های اصلی دلتا فورس

• مبارزه با تروریسم در سطح جهانی
• آزادسازی گروگان‌ها و عملیات نجات در خاک دشمن
• عملیات‌های ویژه در عمق مناطق درگیری
• پشتیبانی از سازمان سیا و سایر نهادهای اطلاعاتی آمریکا

اعضای دلتا فورس از میان زبده‌ترین افراد یگان‌های نیروی مخصوص (کلاه سبزها، رنجرها و تفنگداران دریایی) و حتی خلبانان انتخاب می‌شوند. مراحل گزینش سخت، محرمانه و شامل آزمایش‌های روانی، استقامت و تصمیم‌گیری سریع است.

 مهم‌ترین عملیات‌های دلتا فورس

1.    عملیات پنجه عقاب (1980)
تلاش برای نجات گروگان‌های آمریکایی در سفارت ایالات متحده در تهران؛ مأموریتی که به‌دلیل طوفان شن و نقص فنی هلیکوپترها در طبس شکست خورد اما سنگ‌بنای دکترین جدید ضدتروریسم آمریکا شد.

2.    عملیات در پاناما (1989)
بازداشت «مانوئل نوریگا»، دیکتاتور پاناما.

3.    عملیات در موگادیشو، سومالی (1993)
شرکت در دستگیری محمد عیدید؛ نبردی خونین که بعدها در فیلم سقوط شاهین سیاه جاودانه شد.

4.    عملیات‌های پس از 11 سپتامبر (2001–2020)
شکار رهبران القاعده و داعش، از جمله شرکت در عملیات هدف قرار دادن ابوبکر البغدادی در سوریه.

 ماهیت پنهان و همکاری جهانی

دلتا فورس زیرمجموعه مستقیم فرماندهی مشترک عملیات ویژه  است و اغلب با واحدهایی چون سیلهای نیروی دریایی یا همکاری می‌کند. تمام عملیات‌های آن محرمانه و خارج از دید رسانه‌هاست — جایی که شکست، رسانه ای نمی شود و موفقیت بی‌صداست.

 شعار نانوشته دلتا:

“حرفه‌ای‌های خاموش”

سرویس ویژه هوابرد بریتانیا ؛ پیشگام مبارزه با تروریسم مدرن

  رضا کیانی

سرویس ویژه هوابرد (SAS) یکی از نخستین و مؤثرترین یگان‌های ضدتروریسم در جهان است. اگرچه این واحد نظامی در آغاز برای انجام مأموریت‌های نفوذی در جنگ جهانی دوم ایجاد شد، اما پس از دهه ۱۹۷۰ میلادی، مأموریت اصلی آن به مبارزه با تروریسم شهری و آزادسازی گروگان‌ها تغییر یافت ؛ و استانداردی تازه برای عملیات ویژه در جهان بنا کرد.

 مأموریت و ساختار

واحد ضدتروریسم SAS که با نام “Counter Revolutionary Warfare Wing” شناخته می‌شود، تخصص بالایی در نبرد شهری، تیراندازی دقیق، نفوذ خاموش، و نجات گروگان‌ها دارد. اعضای این نیرو از بین سربازان نخبه ارتش بریتانیا انتخاب و در شرایط فوق‌سخت روانی و فیزیکی آموزش می‌بینند.

 مهم‌ترین عملیات‌های ضدتروریستی SAS

1.    عملیات آزادسازی گروگانها در سفارت ایران (لندن 1980)
شش تروریست عرب در سفارت ایران در لندن اقدام به گروگان گیری کردند. در کمتر از ۱۷ دقیقه، تیم SAS وارد ساختمان شد، پنج تروریست را از بین برد و گروگان‌ها را نجات داد. این عملیات به‌صورت زنده از تلویزیون جهانی پخش شد و به‌عنوان نخستین نمایش موفق ضدتروریسم مدرن شناخته می‌شود.

2.    عملیات در ایرلند شمالی (دهه 1980–1990)
SAS در چارچوب برنامه ضدشورشی بریتانیا با اعضای ارتش جمهوری‌خواه ایرلند (IRA)  درگیر شد و ده‌ها عملیات پیشگیرانه و بازداشت هدفمند انجام داد.

3.    عملیات در خاورمیانه و آفریقا
نیروهای SAS در همکاری با اینتلیجنت سرویس و واحد دلتا فورس آمریکا، در دهه ۲۰۰۰ در بازداشت رهبران گروه‌های تروریستی مانند القاعده و داعش مشارکت مستقیم داشتند.

4.    عملیات‌های مخفی در عراق و سوریه (۲۰۱۴–۲۰۲۱)
شامل عملیات‌های شبانه علیه فرماندهان داعش، نفوذ در مناطق تحت کنترل شورشیان و هدایت حملات هوایی ائتلاف.

 تأثیر جهانی SAS
الگوی آموزشی و تاکتیکی به کار رفته در سرویس ویژه هوابرد  الهام‌بخش شکل‌گیری بسیاری از واحدهای ضدتروریسم مدرن بوده است: دلتا فورس (آمریکا)، GSG9 (آلمان)، و یمام (اسرائیل) همگی بر اساس ساختار و روش‌های SAS طراحی شدند.

شعار  این نیرو همچنان بیانگر فلسفه عملیات ویژه است:

 – کسی که جرأت داشته باشد، پیروز می‌شود.

عملیات کلی‌مور

رضا کیانی

در سحرگاهِ ۴ مارس ۱۹۴۱، یگان‌هایی از نیروهای کماندوهای بریتانیا به همراه داوطلبانی از نیروهای آزادِ نروژ به مجمع الجزایر لوفوتن در شمال نروژ حمله‌ای سریع و غافلگیرانه انجام دادند؛ عملیاتی که به نام عملیات کلی‌مور  معروف شد.

هدف عملیات

هدف اصلی از این عملیات تخریب کارخانه‌های تولید روغن ماهی و گلیسیرین، که برای اقتصاد جنگی آلمان حیاتی بود، و نیز غافلگیر کردن دشمن بود.

در این عملیات:

• یگان‌های تک ور با سکوت و در شب به سواحل رسیدند و بدون مقاومت جدّی دشمن، وارد عمل شدند.
• ده‌ها کارخانه، مخازن ذخیره ی روغن و کشتی‌های متعلق به آلمان نابود شدند.
• به‌نحو کم‌سابقه‌ای تعدادی از چرخ‌دنده‌های دستگاه رمزنگاری انیگما، از درون یک کشتی ماهیگیری آلمانی که مسلح شده بود، به‌دست آمد که تأثیری تعیین‌کننده بر پروژه ی کشف رمز متفقین داشت.

نتیجه

عملیات «کلی‌مور» اولین عملیات کماندویی از 12 عملیات کماندویی انگلیسیها به سواحل نروژ بود. این سلسله عملیات ایذایی هیتلر را ناچار کرد تا در حدود 370 هزار سرباز و تعداد زیادی کشتی و هواپیما را به نروژ اعزام کند در حالیکه در جبهه های دیگر به شدت به این نفرات و تسلیحات نیاز داشت. الگوی عملیات کلی مور نشان می دهد که برای مشغول نگه داشتن دشمن همواره می توان نقاط ضعف او را هدف گرفت تا او را از تفکر درباره نیت اصلی خود منحرف کرد. این اصل را در کتاب 36 استراتژی کهن چین با نام «جابلقا را محاصره کن تا جابلسا را نجات دهی» می شناسیم.

 
#جنگ_جهانی_دوم #عملیات_کلی‌مور #کماندو #حمله_غافلگیرانه #نروژ #مقاومت_نروژ #تاریخ_نظامی #رضا_کیانی #نیروی_مخصوص #هیتلر

واحد ویژه ملی مبارزه با تروریسم اسرائیل؛ یمام

  نویسنده: رضا کیانی

دهه 1970 میلادی دهه رشد قیمت نفت و رشد فعالیتهای تروریستی بود. کشورهای اروپایی که هدف اصلی تروریستها بودند در آن دوره آمادگی کافی برای مقابله  نداشتند. اولین بار انگلیسی ها و پس از آنها بقیه ی کشورها شروع به ایجاد واحدهای ضد تروریستی کردند. داستان را تا آمریکا و آلمان ادامه دادیم و اکنون قصد داریم به اسرائیلی ها بپردازیم.

واحد «یمام»  از زیرمجموعه‌های پلیس مرزی اسرائیل است و از سال ۱۹۷۴ به‌عنوان واحد ملی مبارزه با تروریسم و آزادسازی گروگان‌ها فعالیت می‌کند. این نیرو از زبده‌ترین اعضای نیروهای ویژه ارتش و پلیس تشکیل شده و در عملیات‌های حساس داخل و خارج اسرائیل به کار گرفته می‌شود.

وظایف اصلی یمام:

• مقابله با تروریسم شهری و عملیات چریکی
• آزادسازی گروگان‌ها در اماکن بسته یا پرجمعیت
• دستگیری فرماندهان و افراد تحت تعقیب گروه‌های مسلح
• پشتیبانی از سرویس امنیت داخلی (شین‌بِت) در مأموریت‌های سری

مهم‌ترین عملیات‌های یمام:

1.    عملیات بئر سبع (1978): خنثی‌سازی حمله اتوبوس و آزادسازی گروگان‌ها بدون تلفات غیرنظامی.

2.    عملیات معالیه آدومیم (2002): دستگیری هسته مسلح حماس در کرانه باختری.

3.    عملیات تل آویو (2016): از بین بردن عاملان حمله تروریستی در جریان تعقیب زنده در مناطق شهری.

4.    عملیات جنین (2023): مشارکت در عملیات ضدتروریستی گسترده همراه با واحدهای زرهی و هوایی.

5.    عملیات‌های سری مشترک با شین‌بت (2024–2025): شامل بازداشت هدفمند اعضای گروه‌های مسلح در شمال و جنوب کرانه باختری.

 یمام از پیشرفته‌ترین تجهیزات جنگ شهری، ربات‌های تهاجمی، تک‌تیراندازان تخصصی و تیم‌های نفوذ مخفی استفاده می‌کند. مجله‌های نظامی غربی بارها این واحد را از کارآمدترین نیروهای ضدتروریسم جهان دانسته‌اند.

#یمام #ضد_تروریسم #حماس #رضا_کیانی #امنیت #ضدتروریسم #اسرائیل #فلسطین #تهدید #دهشت_افکنی #نیروی_مخصوص

14 ساعت در کوه تانگ؛ حادثه یاماگوئز

کوه تانگ (Koh Tang) جزیره ی کوچکی پوشیده از جنگل بود که تا روز پانزدهم می 1975 بسیاری حتی اسم آن را نشنیده بودند. این جزیره در اختیار خمرهای سرخ کامبوج بود اما ویتنام ،که تنها دو هفته قبل توانسته بود آمریکایی را سایگون بیرون کند، نسبت به آن چشم طمع دوخته بود. زمانی که 200 نفر از سربازان سپاه تفنگداران دریایی آمریکا با هلیکوپتر در کوه تانگ پیاده شدند اسم این جزیره در صدر اخبار جهان قرارگرفت. داستان این عملیات نجات شکست خورده را در اینجا بخوانید.

پرواز 648

عملیات های ضدتروریستی زیادی در دنیا به شکست منجر شده اند. پرواز 648 یکی از هواپیماربایی هایی بود که هنگام دخالت نیروهای ویژه ضدتروریست منجر به فاجعه شد. داستان این عملیات را در اینجا بخوانید. 

حمله به دروار

در روز 25 می 1944 ارتش نازی عملیاتی را بر علیه پارتیزانهای یوگسلاوی انجام داد و نزدیک بود که رهبر آنها مارشال تیتو را دستگیر کند. داستان این عملیات را در فایل زیر بخوانید.

اتو اسکورزینی؛ خطرناک ترین مرد اروپا در جنگ جهانی دوم

پس از تسلیم شدن ایتالیا در جنگ جهانی دوم دولت جدید این کشور موسیلینی را در کوه های آلپ مخفی کرده بود. اما در روز 12 سپتامبر 1943 کوماندوهای هیتلر توانستند در طی یک عملیات موفقیت آمیز موسیلینی را نجات بدهند. فرمانده واحد ویژه کماندویی ارتش نازی شخصی بود به نام اسکورزینی که کمی بعد خطرناکترین مرد اروپا نام گرفت. خلاصه ای از زندگی او را با هم بخوانیم.