پروژه میدان

سالها است که غرب استعمارگر می گوید که پروژه غنی سازی اورانیوم ایران ( و بر خلاف ادعاهای جمهوری اسلامی نه تمامی برنامۀ هسته ای ما) نظامی است و سالها است که ایران تکذیب می کند. خلاصه که از آن طرف اصرار و از این طرف انکار. پریروزی ها در میان هزاران عکسی که از اینترنت جمع کردم به دو عکس از پروژه میدان رسیدم. صورت جلساتی بود که مرحوم فخری زاده هم در آنها شرکت داشت و درباره ساخت سایتهایی بود که بتوان بمب هسته ای را در آنجا آزمایش کرد. البته در اسناد مستقیما از واژه «بمب هسته ای» استفاده نشده بود و به جایش اصطلاح «کلاهک» به کار برده شده بود. خلاصه ای از میدان:

 نام پروژه: میدان

تعریف کلی: پروژه‌ای مخفی در دل برنامه هسته‌ای ایران، که بنا بر شواهد، هدف نهایی آن طراحی و ساخت سلاح هسته‌ای بوده است. به نظر می‌رسد پروژه میدان ادامه یا بازسازی پروژه‌ای قدیمی‌تر با نام «آماد» باشد که در اوایل دهه ۱۳۸۰ خورشیدی (۲۰۰۰ میلادی) متوقف شد یا به‌صورت مخفیانه به چند پروژه تحقیقاتی کوچکتر تجزیه شد.

 پیشینه

• پروژه آماد: یک برنامه سازمان‌یافته هسته‌ای که ایران تا حدود سال ۲۰۰۳ در حال اجرای آن بود. هدف اصلی آن ساخت یک بمب اتمی عملیاتی تا سال ۲۰۰۳ بود. به‌ گفته منابع غربی، ایران تحت فشار بین‌المللی (به‌ویژه پس از حمله آمریکا به عراق) تصمیم گرفت این برنامه را در ‌ظاهر متوقف کند.
• پس از ۲۰۰۳، برنامه هسته‌ای ایران ظاهراً به اهداف غیرنظامی تغییر مسیر داد، اما غربی ها ادعا می کنند که شواهدی از ادامه برخی فعالیت‌های مرتبط در قالب پروژه‌هایی شبیه به پروژه «میدان» یافت شده است.

 اهداف و ساختار پروژه میدان

بر اساس اسناد موساد و تحلیل‌های منتشرشده:

• پروژه «میدان» زیرمجموعه وزارت دفاع و سازمان پژوهش‌های نوین دفاعی بوده است.
• تمرکز آن بر طراحی چاشنی بمب هسته‌ای، شبیه‌سازی عددی، آزمایش چاشنی انفجاری، و کار با فلز اورانیوم غنی‌شده بوده است.
• برخی افراد کلیدی مانند محسن فخری‌زاده (دانشمند هسته‌ای که در سال ۲۰۲۰ ترور شد) نقش محوری در این پروژه داشتند.
• بر اساس اسناد، آزمایش‌هایی در سایت‌هایی مانند پارچین انجام شده که احتمال استفاده از مواد انفجاری قوی و شبیه‌سازی چاشنی بمب اتمی وجود داشته است.

 واکنش آژانس انرژی اتمی و جامعه بین‌المللی

• در سال‌های اخیر، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به‌ویژه روی آثار اورانیوم کشف‌شده در مکان‌هایی مانند تورقوزآباد و پارچین تمرکز کرده و از ایران درباره اهداف پروژه‌های مرتبط با میدان و سایر پروژه‌های نظامی-هسته‌ای سؤال کرده است.
• ایران همکاری کاملی با آژانس در این زمینه‌ها نداشته و همواره اعلام کرده که برنامه‌اش صلح‌آمیز است.

 نتیجه‌گیری

پروژه میدان بخشی از یک تلاش پنهان برای حفظ دانش و توانایی ساخت سلاح هسته‌ای در قالبی مخفی و غیرقابل شناسایی توسط جامعه بین‌المللی ارزیابی می‌شود. گرچه شواهد قطعی از ساخت سلاح هسته‌ای در ایران در دست نیست، اما تداوم چنین پروژه‌هایی نشانه‌ای از «گزینه‌سازی هسته‌ای» توسط ایران است؛ یعنی حفظ دانش، مواد و زیرساخت لازم برای ساخت بمب اتمی در صورت تصمیم سیاسی.