اچ.اس.293 اولین گلاید بمب تاریخ

در دهه‌های اخیر ایده بمب‌های گلاید/استند‌آف که با کیت‌های هدایت یا بالک‌های گلاید به‌ برد و دقت بالاتر مجهز شده‌اند، به‌طور چشمگیری گسترش یافته است. نمونه‌های مدرن این گونه بمبم ها مانند بمبهای جیدم (JDAM) به نیروی هواییا اجازه می‌دهند با خطر کمتر برای هواپیما، اهدافی را در فاصله ده‌ها کیلومتر مورد هدف قرار دهند. این سلاح‌ها در چند سال اخیر در میدان‌هایی مثل جنگ اوکراین به‌طور فشرده و تاکتیکی به‌کار رفته‌اند و هم‌زمان تلاش‌های متقابل (پارازیت، مقابله الکترونیک و دفاع‌های هوایی) برای خنثی‌سازی‌شان شدت یافته است. اما تاریخچه این نوع بمبها ،مانند خیلی از سلاح های مدرن دیگر، به آلمان نازی در زمان جنگ جهانی دوم باز می گردد.

اچ.اس.293 یک بمب‌ـ‌موشکِ هدایت رادیویی آلمانی بود که در تابستان ۱۹۴۳ وارد خدمت شد و به‌عنوان نخستین موشک عملیاتی ضدکشتی تاریخ شناخته می‌شود.

 طراحی و مشخصات کلی

• ساخت: شرکت  هنشل
• ترکیب: بدنه شبیه به بمب با بالک‌های گلاید و یک موتور راکتی کوچک زیر بدنه برای افزایش برد و سرعت در ابتدای پرواز.
• سرجنگی: گونه‌ای از بمب SC 500 با مواد منفجره تقویت‌شده (برای نابودی کشتی‌ها و اهداف سطحی).

 نحوه شلیک و هدایت

1.    اچ.اس.293 توسط بمب‌افکن‌هایی مثل هاینکل111 یا دورنیه 217 حمل و از زیر بال یا بدنه آویخته می‌شد.

2.    هواپیما به سمت هدف می‌آمد، بمب را در ارتفاع/فاصله مناسب رها می‌کرد. سپس هواپیما منحرف می‌شد و یک اپراتور (معمولاً در هواپیما) با استفاده از یک جوی‌استیک و فرمان‌های رادیویی مسیر را کنترل می‌کرد.

3.    برای قابل‌رؤیت‌بودن سلاح در فاصله دور، فِلیرها (روشن‌کننده‌های رنگی) یا چراغ‌های چشمک‌زن در عقب نصب می‌شد.

 شکارها و موارد برجسته

• اچ.اس.293 اولین‌بار در اواخر اوت ۱۹۴۳ به‌کار رفت و در ۲۷ اوت ۱۹۴۳، ناو اچ.ام.اس ایگرت  به‌عنوان نخستین کشتی‌ای که توسط یک موشک هواـسطح غرق شد را شکال کرد.
• در نوامبر ۱۹۴۳، موشک‌های مشابه و خانواده این‌گونه سلاح‌ها در عملیات‌های دیگر خسارات جدی وارد کردند و منجر به تغییرات سریع در تاکتیک‌های دفاع دریایی متفقین شدند. (

 محدودیت‌ها و مقابله متفقین

• هدایتِ رادیویی نیازمند دید مستقیم اپراتور روی موشک بود؛ این مسئله و همچنین آسیب‌پذیری کانال رادیویی، باعث شد متفقین با ایجاد سامانه‌های پارازیت با آن مقابله کنند.

 نتیجه‌گیری
 اچ.اس.293  و هم‌عصرانش (فریتس-ایکس و نمونه‌های دیگر) نشان دادند ایده «هدایت از راه دور بمب» عملی و تأثیرگذار است — ایده‌ای که در سده بعدی به بمب‌های دقیق و گلایدهای مدرن تبدیل شد و امروز نقش بزرگی در جنگ‌های معاصر بازی می‌کند.