سیارت متخل؛ واحد سایه‌ها

 نویسنده: رضا کیانی

قبلا درباره واحدهای ضدتروریست یمام صحبت کردیم. یمام در اصل یکی از واحدهای پلیس اسرائیل است. حال نوبت رسیده به معرفی واحد ضد تروریست ارتش اسرائیل به نام سیارت متخل که تحت نظر ستاد کل ارتش عمل می کند. این واحد نخبه‌ترین واحد اطلاعاتی و ضدتروریستی ارتش اسرائیل است و در سال ۱۹۵۷ میلادی به ابتکار ژنرال آبراهام آرنان تأسیس شده است.

 مأموریت اصلی سیارت متخل جمع‌آوری اطلاعات استراتژیک در عمق خاک دشمن، انجام عملیات‌های نجات گروگان‌ها و عملیات ویژه برون‌مرزی است و بر اساس الگوی سرویس ویژه هوابرد بریتانیا سازمان یافته است.

 ساختار و توانایی‌ها

• اعضای سیارت متخل از میان بهترین نیروهای واحدهای رزمی و اطلاعاتی انتخاب می‌شوند.
• آموزش‌ها شامل شناسایی مخفی، نفوذ هوایی و زمینی، نبرد نزدیک، عملیات در محیط شهری و بیابانی است.
• این واحد ارتباط نزدیکی با موساد و شین‌بت دارد و بسیاری از مأموریت‌هایش محرمانه باقی می‌مانند.

 مهم‌ترین عملیات‌ها

1. عملیات ایزوتوپ  (1972): رهایی گروگان در پرواز 571 خطوط سایبنا.
2. عملیات عنتبه(1976)  : پس از ربوده شدن هواپیمای ایرفرانس و انتقال آن به اوگاندا، تیمی ازسیارت متخل با پرواز شبانه ۴۰۰۰ کیلومتر از اسرائیل، به فرودگاه عنتبه یورش برد. درنتیجه این عملیات ۱۰۲ گروگان آزاد، تمام تروریست‌ها کشته و تنها یک فرمانده اسرائیلی (یوناتان نتانیاهو) جان باخت. این عملیات در تاریخ نظامی جهان به‌عنوان یکی از دقیق‌ترین مأموریت‌های ضدتروریستی ثبت شده است.
3. ماجرای کاف 300 (9184): رهایی گروگان از اتوبوس که توسط 4 تروریست فلسطینی ربوده شده بود.

 تأثیر و جایگاه تاریخی

سیارت متخل پایه‌گذار دکترین «عملیات ویژه هدفمند» در خاورمیانه است. الگوی سازمانی آن الهام‌بخش واحدهایی چون یمام و کماندوی های دریایی شد. بسیاری از فرماندهان سیاسی و نظامی اسرائیل — از جمله یوناتان و بنیامین نتانیاهو — سابقه‌ی خدمت در این واحد را دارند.

شعار نانوشته‌ی این نیرو چنین است:

خاموش، دقیق، مرگبار

سرویس ویژه هوابرد بریتانیا ؛ پیشگام مبارزه با تروریسم مدرن

  رضا کیانی

سرویس ویژه هوابرد (SAS) یکی از نخستین و مؤثرترین یگان‌های ضدتروریسم در جهان است. اگرچه این واحد نظامی در آغاز برای انجام مأموریت‌های نفوذی در جنگ جهانی دوم ایجاد شد، اما پس از دهه ۱۹۷۰ میلادی، مأموریت اصلی آن به مبارزه با تروریسم شهری و آزادسازی گروگان‌ها تغییر یافت ؛ و استانداردی تازه برای عملیات ویژه در جهان بنا کرد.

 مأموریت و ساختار

واحد ضدتروریسم SAS که با نام “Counter Revolutionary Warfare Wing” شناخته می‌شود، تخصص بالایی در نبرد شهری، تیراندازی دقیق، نفوذ خاموش، و نجات گروگان‌ها دارد. اعضای این نیرو از بین سربازان نخبه ارتش بریتانیا انتخاب و در شرایط فوق‌سخت روانی و فیزیکی آموزش می‌بینند.

 مهم‌ترین عملیات‌های ضدتروریستی SAS

1.    عملیات آزادسازی گروگانها در سفارت ایران (لندن 1980)
شش تروریست عرب در سفارت ایران در لندن اقدام به گروگان گیری کردند. در کمتر از ۱۷ دقیقه، تیم SAS وارد ساختمان شد، پنج تروریست را از بین برد و گروگان‌ها را نجات داد. این عملیات به‌صورت زنده از تلویزیون جهانی پخش شد و به‌عنوان نخستین نمایش موفق ضدتروریسم مدرن شناخته می‌شود.

2.    عملیات در ایرلند شمالی (دهه 1980–1990)
SAS در چارچوب برنامه ضدشورشی بریتانیا با اعضای ارتش جمهوری‌خواه ایرلند (IRA)  درگیر شد و ده‌ها عملیات پیشگیرانه و بازداشت هدفمند انجام داد.

3.    عملیات در خاورمیانه و آفریقا
نیروهای SAS در همکاری با اینتلیجنت سرویس و واحد دلتا فورس آمریکا، در دهه ۲۰۰۰ در بازداشت رهبران گروه‌های تروریستی مانند القاعده و داعش مشارکت مستقیم داشتند.

4.    عملیات‌های مخفی در عراق و سوریه (۲۰۱۴–۲۰۲۱)
شامل عملیات‌های شبانه علیه فرماندهان داعش، نفوذ در مناطق تحت کنترل شورشیان و هدایت حملات هوایی ائتلاف.

 تأثیر جهانی SAS
الگوی آموزشی و تاکتیکی به کار رفته در سرویس ویژه هوابرد  الهام‌بخش شکل‌گیری بسیاری از واحدهای ضدتروریسم مدرن بوده است: دلتا فورس (آمریکا)، GSG9 (آلمان)، و یمام (اسرائیل) همگی بر اساس ساختار و روش‌های SAS طراحی شدند.

شعار  این نیرو همچنان بیانگر فلسفه عملیات ویژه است:

 – کسی که جرأت داشته باشد، پیروز می‌شود.

واحد ویژه ملی مبارزه با تروریسم اسرائیل؛ یمام

  نویسنده: رضا کیانی

دهه 1970 میلادی دهه رشد قیمت نفت و رشد فعالیتهای تروریستی بود. کشورهای اروپایی که هدف اصلی تروریستها بودند در آن دوره آمادگی کافی برای مقابله  نداشتند. اولین بار انگلیسی ها و پس از آنها بقیه ی کشورها شروع به ایجاد واحدهای ضد تروریستی کردند. داستان را تا آمریکا و آلمان ادامه دادیم و اکنون قصد داریم به اسرائیلی ها بپردازیم.

واحد «یمام»  از زیرمجموعه‌های پلیس مرزی اسرائیل است و از سال ۱۹۷۴ به‌عنوان واحد ملی مبارزه با تروریسم و آزادسازی گروگان‌ها فعالیت می‌کند. این نیرو از زبده‌ترین اعضای نیروهای ویژه ارتش و پلیس تشکیل شده و در عملیات‌های حساس داخل و خارج اسرائیل به کار گرفته می‌شود.

وظایف اصلی یمام:

• مقابله با تروریسم شهری و عملیات چریکی
• آزادسازی گروگان‌ها در اماکن بسته یا پرجمعیت
• دستگیری فرماندهان و افراد تحت تعقیب گروه‌های مسلح
• پشتیبانی از سرویس امنیت داخلی (شین‌بِت) در مأموریت‌های سری

مهم‌ترین عملیات‌های یمام:

1.    عملیات بئر سبع (1978): خنثی‌سازی حمله اتوبوس و آزادسازی گروگان‌ها بدون تلفات غیرنظامی.

2.    عملیات معالیه آدومیم (2002): دستگیری هسته مسلح حماس در کرانه باختری.

3.    عملیات تل آویو (2016): از بین بردن عاملان حمله تروریستی در جریان تعقیب زنده در مناطق شهری.

4.    عملیات جنین (2023): مشارکت در عملیات ضدتروریستی گسترده همراه با واحدهای زرهی و هوایی.

5.    عملیات‌های سری مشترک با شین‌بت (2024–2025): شامل بازداشت هدفمند اعضای گروه‌های مسلح در شمال و جنوب کرانه باختری.

 یمام از پیشرفته‌ترین تجهیزات جنگ شهری، ربات‌های تهاجمی، تک‌تیراندازان تخصصی و تیم‌های نفوذ مخفی استفاده می‌کند. مجله‌های نظامی غربی بارها این واحد را از کارآمدترین نیروهای ضدتروریسم جهان دانسته‌اند.

#یمام #ضد_تروریسم #حماس #رضا_کیانی #امنیت #ضدتروریسم #اسرائیل #فلسطین #تهدید #دهشت_افکنی #نیروی_مخصوص