رابرت فولتون؛ پیشگام زیردریایی و کشتی بخار

 نویسنده: رضا کیانی

گفتیم که کورنلیس دربل برای اولین بار یک زیردریایی ساخت و آن را در برابر شاه انگلستان به صورت عملی آزمایش کرد. در حدود 180 سال بعد یک آمریکایی با ذهنی خلاق و نگاهی رو به آینده، را  دربل را ادامه داد و گامی بزرگ در دگرگونی دریاها برداشت. رابرت فولتون مهندسی بود که توانست نخستین زیردریایی کارآمد جهان را بسازد؛ وسیله‌ای که با نیروی دست و باد حرکت می‌کرد و می‌توانست برای دقایقی در ژرفای آب بماند.

زیردریایی او که «ناتیلوس» نام داشت، در زمان خود شگفتی بزرگی بود. فولتون امیدوار بود بتواند از آن برای پایان دادن به جنگ‌های دریایی و نجات جان انسان‌ها استفاده کند. هرچند دولت‌ها در آن زمان ارزش کارش را درنیافتند، اما تلاش او سنگ‌بنای فناوری‌هایی شد که امروز زیردریایی‌های پیشرفته بر آن استوارند.

فولتون بعدها با ساخت کشتی بخار نیز انقلابی در حمل‌ونقل جهانی به‌پا کرد. او با نبوغ خود نشان داد که رویاهای بزرگ، هرچند در ابتدا نادیده گرفته شوند، سرانجام راه خود را به واقعیت باز می‌کنند. 

کلاوس فوخس؛فیزیک‌دان اتمی که پنهانی برای شوروی کار می‌کرد

رضا کیانی

آسمان نیومکزیکو صاف و پر از آفتاب بود. سال ۱۹۴۴ بود و پروژه‌ی منهتن برای ساخت سلاح هسته ای، در دل بیابان‌های لوس‌آلاموس، با سرعتی دیوانه‌وار پیش می‌رفت. در میان صدها دانشمند برجسته، مردی آلمانی‌الاصل و آرام به‌نام کلاوس فوخس پشت میز کارش نشسته بود. ظاهرش آرام بود، موهای کوتاه منظم، ته‌لهجه‌ی آلمانی، و اخلاقی بی‌حاشیه.

اما هر شب، وقتی همکارانش در خواب بودند، فوخس پشت درهای بسته، گزارش‌هایی دقیق از پیشرفت بمب اتمی را روی کاغذهای نازک می‌نوشت. او همه چیز را می‌دانست: طرح‌های بمب، مواد شکافت‌پذیر، روش‌های انفجار همزمان. سپس گزارش‌ها را در پوشه‌ای گذاشته و در فرصت مناسب، به رابطش در سفارت شوروی در نیویورک تحویل می‌داد.

فوخس کم‌کم مورد سوءظن قرار گرفت، اما دیگر کار از کار گذشته بود. پس از جنگ، سرویس امنیت داخی بریتانیا او را زیر نظر گرفت. در بازجویی نهایی، تنها چیزی که لازم بود یک نگاه مستقیم در چشمانش بود. او سرانجام تحت فشار بازجویی ها در هم شکست و اعتراف کرد.

اعتراف او زلزله‌ای در جهان غرب بود. اطلاعاتی که فوخس لو داده بود، برنامه هسته‌ای شوروی را دست‌کم پنج سال جلو انداخته بود.

تفاوت علوم قدیمه و ساینس امروزی در چیست؟

یک پادکست درباره تفاوتهای ماهوی علوم قدیم و علوم جدید. پادکست را از اینجا گوش کنید.