کلمات قصار

یک انسان از جوهر پیچیده ای ساخته شده است. زندگی زنجیری از حقایق روشن نیست، نردبانی است برای عبور فکری به فکری بالاتر ا زآن، عبور از تصمیمی به تصمیمی دیگر.

رابرت سیلوربرگ ( د رمان فرزندخواندگان دنیای خاکی، این کتاب در ایران با نام سفر به سیارات ناشناخته ترجمه و منتشر شده است.)

قرض بده تا محتاج خلق نشی

این عکس رو خیلی وقت پیش پیداش کردم ولی حالا که به سلامتی قراره 25 سال با دوستان چینی بزنیم توی سر و کله ی هم انتشارش رو مفید می بینم. همون طور که در عکس می بینید یه اینفوگرافیک هست از جاهایی که چینی ها بهشون پول قرض می دن یا سرمایه گذاری می کنن. همون طور که می بینید تقریا تموم کشورهای درپیت دنیا رو شامل میشه و به ندرت توی اروپا یا آمریکای شمالی اثری ازش پیدا می کنید. پ

چینی مثل ژاپنی ها از جنگ جهانی دوم درس گرفتن و حالا که فرصت ش پیدا شده دارن درس پس می دن. دنیای امروز دیگه دنیای سلطه ی نظامی نیس بلکه باید با اهرمهای اقتصادی آدم بازی سیاسی ش رو جلو ببره. چینی ها به کشورهای فقیر پول قرض می دن و حمایت سیاسی اونها رو می خرن. به همین سادگی و خوش مزگی. البته اهداف دیگه ای هم دارن که توضیح ش بمونه برای اونها که اقتصاد سیاسی خوندن.

پی نوشت1: اولا که ما با چین قرارداد نبستیم و سند همکاری امضا کردیم. فرق ش از آسمونه تا زمین ولی ملت همیشه جو گیر ایران که فرق این دو تا رو نمی دونه طبق معمول برداشتن و شروع کردن پرت و پلا نوشتن توی فضای مجازی که آی کشور از دست رفت و این حرفها.... هر کس بهت گفت کشور از دست رفت بهش جواب بده کشور خیلی وقته از دست رفته تو تازه از خواب پاشدی؟

پی نوشت  2: به فرض محال هم که کشور رو فروخته باشن به چین. به نظر من که خیلی هم کار خوبی کردن.  تاریخ 200 سال گذشته نشون داده که ایرانی جماعت عرضه ی اداره ی کشور ش رو نداره. چه بهتر که اداره کشور رو بدیم به کسانی که عرضه ی خودشون رو ثابت کردن. شاید از قبل حضور و سلطه ی چینی ها ما هم مثل کارگرای بدبخت چینی وضعمون خوب بشه. دست کم تورم رو که عرضه داشتن کنترل کردن کاری که ما 40 ساله فقط شعارش رو دادیم.

کدام ناوگان؟ کدام رنگ؟

نویسنده رضاکیانی موحد

در حال حاضر نیروی دریایی آمریکا برای دسته بندی نیروی دریایی کشورهای جهان از 3 اصلاح استفاده می کند:

·       ناوگان قهوه ای

·       ناوگان سبز

·       ناوگان آبی

ناوگان قهوه ای

از دید نیروی دریایی آمریکا "ناوگان قهوه ای" یک نیروی دریایی کوچک است که از قایقهای توپدار یا کشتی های گشتی کوچک تشکیل شده است و در رودخانه ها، دریاچه ها و سواحل خودی فعالیت می کند. این ناوگان ،به دلیل کوچکی شناورها، ظرفیت تهاجمی اندکی دارد هرچند که امروزه با پیشرفت موشکهای  شناورهای کوچک هم ظرفیت تهاجمی زیادی یافته اند.

ریشه اصطلاح "ناوگان قهوه ای" به دوران جنگهای داخلی آمریکا (جنگهای آمریکاآمشمال و جنوب) باز می گردد. در این جنگ نیروی دریایی شمالی ها به محاصره بنادر جنوبی ها پرداخت تا واردات سلاح و مهمات جنوبی ها را از دیگر کشورها سدکنند. همزمان، تعدادی از قایقهای شمالی ها به توپ مسلح شده و وارد رودخانه می سی سی پی شدند تا بنادرجنوبی ها را در این رودخانه پهناور به محاصره درآوردند. این قایقهای توپدار زیرمجموعه  نیروی زمینی بودند اگرچه افسران نیروی دریایی بر آنها فرمان می راندند. در سال 1862 این ناوگان به همراه خدمه خود به نیروی دریایی شمالی ها واگذار شدند. شمالی ها به دلیل آبهای قهوه ای رودخانه می سی سی پی این ناوگان را "ناوگان قهوه ای" نامیدند تا بین آن با ناوگان ثابت نیروی دریایی ،که در "آبهای آبی" فعالیت می کرد، تفاوتی قایل شوند.

"یو اس اس کایرو" در رودخانه می سی سی پی. کایرو در سال 1862 غرق شد و در سال 1964 از زیرآب خارج شده و به موزه شناور تبدیل شد.

بعدها، در نقاط دیگری مانند چین، ویتنام و عراق نیز "ناوگان قهوه ای" بکارگرفته شد. در دهه 20 تعدادی از قایقهای توپدار آمریکا به چین فرستاده شد تا از اروپایی های مستقر در چین حفاظت شود. قایق توپدار "یو اس اس پانای" یکی از این قایقها بود که در تهاجم ژاپن به چین در سال 1937 توسط هواپیماهای ژاپنی غرق شد.

در دسامبر 1965 ،برای اولین بار پس از جنگهای داخلی آمریکا، نیروی دریایی آمریکا یک "ناوگان قهوه ای" برای بستن مسیرهای تدارکاتی ویت کونگها در ویتنام تدارک دید. این ناوگان از تجربیات "ناوگان قهوه ای" فرانسه در جنگ با ویتنامی ها بهره گرفت و در سالهای 1965 تا 1970 موفقیتهای زیادی به دست آورد. پس از خروج آمریکا از جنگ ویتنام تجهیزات "ناوگان قهوه ای" آمریکا به ویتنام جنوبی واگذار شد تا آنها خود جنگ را ادامه دهند.

قایق آمریکایی در حال استفاده از شعله افکن در رودخانه های ویتنام

امروزه، تنها "ناوگان قهوه ای" موجود آمریکا "اسکادرانهای رودخانه ای" سپاه تفنگداران دریایی در عراق هستند.

ناوگان رودخانه ای تفنگداران دریایی آمریکا در عراق

ناوگان سبز

"ناوگان سبز" به نیروی دریایی گفته می شود که توانایی جنگ در آبهای ساحلی و کم عمق را داشته باشد. این نیروی دریایی بر پایه شناورهای کوچک مانند ناوچه های سبک و ناوچه های موشک انداز تشکیل شده و می تواند دفاع از سواحل خودی را برعهده گرفته یا اگر سواحل دشمن در فاصله دوری نباشد به تأسیسات ساحلی دشمن حمله کند. "ناوگان سبز" معمولا فاقد شناورهای بزرگ است، ناو هواپیمابر ندارد و برای تامین پوشش هوایی به فرودگاه های زمینی وابسته است.

ناوهواپیمابر سائوپائولو هسته اصلی نیروی دریایی برزیل. این نیرو در حال حاضر دارای 6 فروند زیردریایی، 11 فروند ناوچه، 4 فروند کورت و 63 فروند شناور رزمی کوچک دیگر می باشد.

"ناوگان سبز" ممکن است که توانایی اعزام چند شناور برای ماموریتهای دور از خانه یا بازدید از بنادر کشورهای دوست را داشته باشد. همچنین، این ناوگان می تواند در تمرینات نظامی مشترک با نیروی دریایی دیگر کشورها شرکت کند اما به هر حال توانایی یک عملیات نظامی گسترده در فاصله دور را ندارد. بنا بر تعریف نیروی دریایی آمریکا، بیشتر نیروهای دریایی موجود جهان در این دسته قرارمی گیرند.

تمرین نظامی مشترک نیروی دریایی پاکستان با نیروی دریایی آمریکا در سال 2002. شناورهای جلوی تصویر ناوچه های شاه جهان و تیپوسلطان و شناور سوم رابین جیمز هستند. نیروی دریایی پاکستان 11 فروند زیردریایی، 6فروند ناوچه و بیش از 10 شناور رزمی کوچک دراختیار دارد.

ناوگان آبی

"ناوگان آبی" به نیروی دریایی گفته می شود که می تواند در آبهای آزاد و بین المللی عملیات نظامی انجام دهد. در جنگهای امروزی "ناوگان آبی" عبارت است از ناوگانی که برای انجام عملیات تهاجمی، مقابله با زیردریایی های دشمن و دفاع هوایی از محدوده خود تقریبا خودبسنده است. این نیروی دریایی ،از نظر پشتیبانی، توانایی آن را دارد که در فواصل بسیار دور از خانه وارد جنگ شده و به خاک دشمن حمله برد.

"ناوگان آبی" بر حول محور یک یا چند ناو هواپیمابر گرد آمده است. این ناوها وظیفه دارند با هواپیماهای محمول خود پوشش هوایی مورد نیاز تمامی ناوگان را تهیه کنند و در صورت لزوم با هواگردهایشان دست به انجام انواع عملیات اکتشافی، ضربتی، پشتیبانی از پیاده نظام و ... بزنند. یک "ناوگان آبی" به غیر از ناوهواپیمابر طیف گسترده ای از شناورها مانند کشتی های نفتکش، تدارکاتی، بیمارستانی، تعمیرگاهی، زیردریایی تهاجمی، ناوشکن و رزمناو را در اختیار دارد. این کشتی ها به "ناوگان آبی" اجازه می دهند که به تاسیسات و بنادر دشمن حمله کند، در سواحل دشمن نیرو پیاده کند و با گرفتن سرپل اقدام به اشغال خاک دشمن نماید. زیردریایی های این ناوگان می توانند با حمله به شناورهای و زیردریایی های دشمن برای نیروی دریایی حریف خطرآفرین شده و دفاع وی را ضعیف کنند.

ناوگان آمریکایی به همراه ناوهواپیمابر

در حال حاضر نیروهای دریایی زیر را می توان نمونه "ناوگان آبی" دانست:

·   نیروی دریایی آمریکا: این نیرو از 6 "ناوگان هواپیمابر ضربتی" عملیاتی استفاده می کند. علاوه بر این، نیروی دریایی آمریکا همواره 2 ناوگان هواپیمابر ذخیره در اختیار دارد که در مواقع ضروری می تواند آنها را نیز وارد معرکه کند. یک "ناوگان هواپیمابر ضربتی" نیروی دریایی آمریکا شامل یک فروند ناوهواپیمابر، یک یا دو فروند رزمناو موشک انداز و چند فروند ناوشکن و ناوچه، یک یا دو فروند زیردریایی و چند کشتی تدارکاتی است.

·   سپاه تفنگداران دریایی آمریکا: درحال حاضر این نیرو 10 "ناوگان تهاجمی" در اختیار دارد. هر "ناوگان تهاجمی" تفنگداران دریایی شامل یک فروند ناوهلیکوپتربر تهاجمی، یک فروند ناوهلیکوپتر بر آبی-خاکی، یک فروند ناوهلیکوپتربر نیروبر است. علاوه بر اینها، هر ناوگان تهاجمی دارای عناصر زمینی، عناصر هوایی، عناصر پشتیبانی و فرماندهی مخصوص به خود می باشد. همچنین این مجموعه انواع شناورهای رزمی مانند رزمناو، زیردریایی هسته ای و ناوشکن را در برمی گیرد. از جمله جنگ افزارهای موجود در این ناوگان می توان به هواپیماهای عمودپرواز هاریر، هلیکوپترهای سی استالیون و سی نایت و کبرا، لندینگ کرافت و هاورکرافت، تانک آبرامز، هویتزر 155 میلیمتری، خمپاره انداز، سی 130، هواپیمای عمودپرواز وی22، زرهپوشهای آبی-خاکی و ... اشاره کرد. در مجموع سپاه تنفگداران یک دریایی نیروی خودبسنده است که می تواند با پشتیبانی عناصر دریایی و عناصر هوایی خود یک نیروی پیاده نظام قابل توجه را در خاک دشمن پیاده کرده و به پیش براند.

·   نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا: این نیرو دارای 2 "ناوگان آبی" است که یکی حول ناوهواپیما ، از کلاس اینونسیبل، و دیگری حول ناو هلیکوپتربر اوشین تمرکز یافته اند. نیروی دریایی سلطنتی همیشه یکی از این 2 ناوگان را آماده خدمت دارد. این نیرو از زیردریایی های هسته ای کلاس وانگارد مجهز به موشکهای هسته ای ترایدنت سود می برد. نیروی دریایی سلطنتی برنامه های گسترده ای برای ساخت شناورهای جدید و از جمله 2 ناوهواپیمابر مدرن و بزرگ در دست دارد. ناوهواپیمابر ملکه الیزابت توان حمل هواپیماهای اف-35 راداشته واحتمالا تا سال 2016 به خدمت این نیرو در خواهد آمد.

·       نیروی دریایی فرانسه: این نیرو در حال حاضر یک "ناوگان آبی"به فرماندهی  ناوهواپیمابر شارل دوگل در خدمت دارد. این ناوگان دارای 2 فروند ناوشکن برای جنگ زیردریایی و 2 فروند ناوشکن برای حفاظت هوایی و چند فروند کشتی تدارکاتی می باشد. دست کم 1 فروند زیردریایی هسته ای "ناوگان آبی" فرانسه را همراهی می کنند.

·   نیروی دریایی روسیه: این نیرو در حال حاضر ناوهواپیمابر دریاسالار کوزنتسوف را به همراه 5 فروند رزمناو و تعداد زیادی شناورهای کوچک و زیردریایی های هسته ای و دیزل-الکتریک در اختیار دارد.

·   نیروی دریایی هند: نیروی دریایی هند قوی ترین نیروی دریایی جنوب آسیا است و 2 فروند ناوهواپیمابر، یک فروند ناوهلیکوپتربر و تعداد زیادی شناور سطحی و زیرسطحی دارد. قرار است که هندوستان تا سال 2012 یک فروند ناوهواپیمابر دیگر دریافت کند.

·   نیروی دفاعی ژاپن: 3 فروند ناوهلیکوپتربر ازکلاس "اوزومی" به همراه تعداد 61 فروند ناوشکن، 17 فروند زیردریایی دیزل-الکتریک ودیگرشناورهای سطحی کوچک "ناوگان آبی" این کشور را تشکیل می دهند.

به غیر از این کشورها، کشورهای دیگری نیز هستند که نیروی دریایی آنها در حال حاضر در حد یک "ناوگان آبی " کامل نیستند اما برنامه هایی برای توسعه و تبدیل نیروی دریایی خود به یک "ناوگان آبی" دارند. کشورهای کره جنوبی، چین، استرالیا، برزیل را می توان از جمله این کشورها به حساب آورد.

ناوهلیکوپتربر نیروی دریایی کره جنوبی با نام دوکدو در حال پیاده کردن زرهپوش های آبی-خاکی از در عقبی خود در طی یک تمرین نظامی می باشد.

دروغ سیزده؛ قسمت اول

یکی از دروغهای 13 که به کرّات از زبان بعضی از مسئولین ،و به ویژه فرماندهان سپاه در زمان جنگ، شنیده می شود این عبارت است که « جنگ ایران و عراق تنها جنگی در 200 سال گذشته بوده که قسمتی از خاک ایران از آن جدا نشده است[i][ii].» این دروغ به حدی تکرار شده است که حتی استاد بی بدیلی چون استاد رائفی پور ،که از اوتاد و اقطاب زمانه ی ما می باشند و چه بسا که از معجزات قرن بیست و یکم، نیز آن را در سخنرانی هایشان تکرار می کنند.

این دروغ البته یک دروغی عادی نیست چرا که در حقیقت ترکیبی است از دو دروغ کوچکتر. اینکه ادعا می کنند این جنگ در 200 سال گذشته تنها جنگی بوده که قسمتی از خاک ایران از آن جدا نشده است سبب می شود که دروغ دوم هم در دل آن مستتر بشود و البته منظور اصلی از ساختن این دروغ 13 هم در اصل همان دروغ دوم است. دروغ دوم به صورت ضمنی ادعا می کند که ما در جنگ با عراق هیچ قسمتی از خاک خودمان را به دشمن واگذار نکردیم.

اول بپردازیم به دروغ اول: بزرگترین جنگهایی که در دوران قاجاریه ایران را مشغول خود کردند عبارتند از جنگهای اول و دوم ایران و روس (1218 تا 1228 و 1241 تا 1243) که قسمتهای مهمی از شمال غربی ایران در طی این جنگها به روسیه ی تزاری واگذار شد. اما حقیقتی که از آن غفلت می شود این است که 8 سال پس از پایان دوره ی اول جنگهای ایران با روسیه عباس میرزا با عثمانی وارد جنگ شد و ولیعهد شجاع فتحعلی شاه  توانست با رشادت بی نظیرش ارتش عثمانی را درهم بکوبد. نتیجه ی این جنگ با عثمانی این بود که تحت معاهده ی ارزروم حکومت عثمانی مرزهای غربی ایران را به رسمت شناخت. پس جنگ ایران و عراق در 200 سال گذشته تنها جنگی نبوده که ایران خاکی از دست نداده بلکه در آخرین جنگ ایران با عثمانی نیز ایران خاک خود را از دست نداد.

از سوی دیگر اگر بخواهیم بر اساس حقوقی بحث کنیم چون ایران در جنگ جهانی دوم به آلمان اعلان جنگ داد پس ایران را باید یکی از دولتهای متفقین به حساب بیاوریم. البته از یاد نمی بریم که با مجاهدت قوام و در نهایت با اوتلیماتوم ترومن در این جنگ هم قسمتی از خاک ایران از دست نرفت. پس می بینیم که جنگ ایران و عراق اولین جنگی در 2 قرن گذشته نبوده که ایران خاکی را از دست نداده است. 

حقیقت ماجرا این است  زمانی که ایران به ناچار مجبور شد که قطعنامه 598 را قبول کند قسمتهایی از خاک ایران در دست عراقی ها بود (نقشه زیر را ببینید). زمانی که ماشین نظامی ایران در اثر آخرین حمله ی بزرگ خود از نفس افتاد و با حیله ی استراتژیک عراق درگیر جنگ های بی حاصل در کردستان عراق شد عراق توانست با چند حمله ی بزرگ و پشت سر هم فاو، شلمچه، جزایر مجنون و ارتفاعات استراتژیکی را در جبهه ی میانی از دست ایرانی ها درآورد. این ارتفاعات بر اساس قرارداد 1975 الجزایر به عراق واگذار شده بود اما به دلیل اینکه خطوط مرزی در قبل از انقلاب کاملا جابجا نشدند تا زمان انقلاب در دست ایران باقی ماندند و یکی از علتهای اصلی عراق در حمله به خاک ایران به دست آوردن همین ارتفاعات بود. هاشمی رفسنجانی درباره اینکه قسمتهایی از سرزمینهای ایران در زمانی که شورای امنیت قطعنامه 598 را تصویب کرد گفته است:

« اگر دیپلماسی ما هوشیاری نداشت و ترتیب این دو بند را به همین صورت می پذیرفت، چه بسا عراق پس از اعلام آتش بس تا مدتها به مرها بر نمی گشت و ما هم با توجه به تأکیدی که در قطعنامه بود، نمی توانستیم کاری بکنیم. اما تیم دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران با استدلالات سیاسی توانست، جابجایی این دو بند را در متن قطعنامه به تصویب برساند و همین باعث شد که عراق نتواند شیطنت کند. » (کتاب اسرار مکتوم، نشر بیست و هفت بعثت، 1393، صفحه 124)

اگر واقعا در جنگ سرزمینی را از دست نداده بود چرا هاشمی نگران بازگشت عراق به پشت خط مرز بود؟ بعدها رفسنجانی در طی نامه نگاری های خود با صدام حسین به او می نویسد:

«بسیاری از مواضع خاک ایران باقی ماندند من جمله شهرهای نفت شهر و خسروی و مهران و ده ها روستا و ارتفاعات که شرایطی متفاوت با جبهه ی جنوب داشت که اکثر آن مناطق از اول جنگ تا امروز در اشغال نیروهای شماست و بعید است که فرماندهان شما حقیقت را از شما مکتوم داشته باشند". رفسنجانی آشکارا اعتراف می کند که پس از پایان جنگ این مناطق هنوز در دست عراق باقی مانده اند.( متن کامل این نامه را می توانید در اینجا بخوانید.)

  قسمتهایی از خاک ایران که پس از پذیرش قطعنامه 598 توسط ایران در سال 1367 در دست عراق مانده بود،بر خلاف تبلیغات رسمی و غیر رسمی، نه در اثر کوششها و مجاهدتها بلکه در اثر اشتباه استراتژیک عراق دوباره به ایران بازگشتند. در حدود 2 سال بعد عراق به کویت حمله کرد و در نتیجه صدام تصمیم گرفت تا برای اینکه خیالش از پشت سر خود راحت باشد مشکلات کهنه ی خود را با ایران حل و فصل کند. با رد و بدل شدن چند نامه بین صدام حسین و آقای هاشمی رفسنجانی ،رئیس جمهور وقت ایران، صدام راضی شد که در روز 26 مرداد 69 اراضی اشغالی ایران را تخلیه کند. اگر نبود این اشتباه فاحش صدام شاید هنوز هم قسمتهایی از خاک ایران در دست عراق باقی مانده بود. اما چرا این دروغ به این حد تکرار می شود؟ فهمیدنش چندان هم سخت نیست.

نقشه ی بالا مناطقی از خاک ایران را نشان می دهد که پس از پذیرش آتش بس بین ایران وعراق در دست عراق باقی ماند. منبع :کتاب سیری در جنگ ایران وعراق جلد ششم ویرایش دوم مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی محمددرودیان صفحه 198

---

[i] - این ادعا توسط افراد مختلف و در مناسبتهای مختلف و توسط افراد مختلف تکرار شده است. مثلا می توانید نگاهی به اینجا بیندازید یا مثلا اینجا.

[ii] به تازگی دکتر-سرلشکر محسن رضایی 100سالی به این عدد افزوده است و مدعی است که در 300 سال گذشته که البته به مناسبت حلول سال 1400 این خبر را از روی سایتشان برداشته اند.

تخت آباد

یه لحظه چشماتو ببند و فرض کن که توی دنیایی هستی کاملا مشابه دنیای ما فقط با یه تفاوت: توی اون دنیا همه چیز دو بعدی باشه نه سه بعدی. چه اتفاقی می افته؟

اولین اتفاقی که می افته اینه که دیگه نمیتونی بری توی خونه ت. چرا؟ به این دلیل ساده که میتونی کلید رو بکنی توی قفل ولی نمی تونی بچرخونی ش. برای اینکه کلید توی قفل بچرخه باید توی فضای سه بعدی باشیم. حالا سوال اینه که میشه قفلی درست کرد که کلیدش دو بعدی باشه؟

البته سوالات دیگری هم میشه مطرح کرد. مثلا موتور ماشین میشه درست کرد؛ یعنی ساختن سیلندر و پیستون امکان پذیره ولی برای انتقال نیرو به خارج از موتور نیاز به میل لنگ هست و میل لنگ هم فقط در فضای سه بعدی میتونه کار بکنه. پس یعنی موتورهای درون سوز پیستونی توی این دنیای فرضی کارآیی ندارن. اما بغیر از موتورهای پیستونی میشه توی دنیای  دو بعدی موتورهای درون سوز دیگری هم طراحی کرد؟

یا اینکه توی این دنیا اگر در خونه رو باز کردی پنجره ش رو هم می تونی باز کنی؟توجه کنید که توی این دنیا نمیشه زیر سقفها ستون زد چون اگه ستون بزنی کسی نمیتونه از این طرف ستون بره اون طرفش. حالا یه خونه مثل شکل زیر رو در نظر بگیرید که دریچه ی سمت چپ و دریچه ی سمت راست پنجره باشه. خوب اگه جفتش با هم باز بشه سقف خونه میاد روی سرت پایین.

کشتی ها در این دنیا چگونه حرکت می کنند؟ همانند کلید قفل در حرکت کردن پروانه کشتی هم نیاز به سه بعد دارد پس آیا میشه مثلا کشتی های بادبونی در این جهان داشت.

قانون جاذبه در این دنیا چه صورتی دارد؟ آیا نیروی جاذبه همچنان با دو برابر شدن فاصله یک چهارم میشود؟ آیا رابطه نیرو و عکس مربع فاصله همچنان برقرار است؟ اقمار یه ستاره در چه مسیری دور اون میگردن.

سوالات وقتی جذاب تر میشن که فرض کنیم این جهان دو بعدی در دل یه فضای سه بعدی باشه و بعضی از اشکال سه بعدی امکان این رو داشته باشن که  وارد این جهان دوبعدی بشن. مثلا اگر یه دایره بخواد وارد جهان دو بعدی بشه از چشم مردم این جهان چه جوری دیده میشه؟ خوب اگر فقط یه نقطه ش با جهان دو بعدی مماس باشه به شکل نقطه دیده میشه ولی اگر بیشتر وارد بشه به صورت یه دایره دیده میشه. اگر یه کله قند از فضای سه بعدی وارد جهان دو بعدی بشه بسته به اینکه چه زاویه ای داشته باشه به صورت نقطه، دایره، بیضی، هذلولی و یا سهمی ممکنه دیده بشه. حالا اگه این اشکال سه بعدی بخوان درباره ی دنیای خودشون با مردم جهان دو بعدی صحبت کنن اونها چه برداشتی ممکنه داشته باشن؟

یه همچین سوالاتی ذهن یه ریاضی دان قرن نوزدهم به نام ادوین ابوت رو درگیر کرده بود. ابوت یه رمان فانتزی درباره ی جهانی فرضی می نویسه و اسمش رو میذاره : فلت لند رمانی درباره ی جهان های چند بعدی. این کتاب در سال 1884 منتشر شد و خودش منبع الهام برای تعداد دیگه ای از نوشته ها و فیلمهای فانتزی شد که به مسائل مختلف در جهانهای دو بعدی، سه بعدی و چهار بعدی می پرداختند. فلت لند رو میشه زمین مسطح یا دنیای مسطح فرض کرد ولی من ترجیح میدم بجاش بذارم : تخت آباد.

فیلم زیر یکی از انیمیشینهایی هست که با الهام از  داستان جذاب فلت لند ساخته شده. تفریح خوبی در ایام کرونایی عید که نمیتونی جایی بری دید و بازدید بشینی و این رو ببینی و یه مقداری درباره ش فکر کنی.

اصل رمان رو هم میتونی از اینجا دانلود ش کنی.

چشمها را باید شست

همیشه یادت باشه که دنیا اونی نیست که تو میبینی.... بعضی وقتها بین واقعیت و چیزی که ما درک می کنیم چندین جهان فاصله است:

طوق زرین همه در گردن خر می بینم

بسیاری از ایرونی ها رسم شونه که موقع تحویل سال نو به دیوان خواجه ی شیراز تفأل می زنن. منم امسال یه فال حافظ گرفتم و رسیدم به شعر زیر:

این چه شور است که در دور قمر می بینم

همه آفاق پر از فتنه وشر می بینــــــــــــم

هر کسی روز بهی می طلبد از ایــــــــــام

علت آن است که هر روز بتر می بینـــــــم

ابلهان را همه شر بت زگلاب وقند اســــت

قوت دانا همه از خون جگر می بینـــــــــم

اسب تازی شده مجروح به زیر پـــــــــالان

طوق زرین همه در گردن خر می بینــــم

دختران را همه جنگ است وجدل با مادر

پسران را هم بد خواه پدر می بینـــــــــم

هیچ رحمی نه برادر به بــــــــــــــرادر دارد

هیچ شفقت نه پدر را به پسر می بینم

پند حافظ بشنو خواجه برو نیکی کـــــن

که من این پند به از دُرّ وگهُر می بینم

پی نوشت1: متوجه هستید که در بسیاری از نسخه های حافظ که توی کتابفروشی ها میفروشن این غزل حذف شده.

پی نوشت 2: فایل صوتی ش رو می تونید از اینجا گوش کنید.

پیش بینی میلتون فرید من درباره تولد رمز ارز ها و بیت کوین

پیش بینی جالب میلتون فریدمن (نوبلیست اقتصاد) درباره ی پول مجازی و آینده ی آن که در مصاحبه ای در حدود ده سال قبل انجام داد.

دوره ی فلسفه ی علم توسط دکتر شیخ رضایی

قبلا درباره ی اهمیت فلسفه ی علم صحبت کردم و یه پادکستی رو هم معرفی کردم. برای اینکه بحث تکمیل تر بشه گفتم دوره ی فلسفه ی علم دکتر شیخ رضایی در سایت مکتب خونه رو هم معرفی کنم. این دوره به صورت رایگان هست و میتونید دانلودش کنید و ببینید. از دستش ندید.

سربازان کوچک آخرین فیلم از جبهه اودر 1945

اواخر جنگ جهانی دوم که شد تقلیل رفتن شدید نیروی انسانی رایش سوم سبب شد تا هیتلر برای دفاع از آلمان به بچه-سربازها روی بیاورد. فیلم کوتاه زیر مستندی است که این مسئله را نشان می دهد. بعدها به این موضوع برمیگردیم: